عذاب أليم ) ( 1 ) بايد بترسند كسانى كه مخالفت امر خدا مى كنند از اين كه به آنها فتنه دنيا يا عذاب دردناك آخرت برسد . بسيارى از گناهان هست كه انسان آثار بد آنها را در همين دنيا مى بيند ، خصوصاً ظلم به ديگران كه در همين دنيا دامن گير انسان مىشود . 2 - « وَاخْشَوْهُ خَشْيَةً لَيْسَتْ بِتَعْذِير » ( بترسيد از خدا ترسيدنى كه آميخته با عذرتراشى و بهانه هاى بى جا نباشد . ) گاهى اوقات ما اعمال خلاف انجام مى دهيم آنوقت مى خواهيم در مقابل خدا عذرتراشى كنيم ; مثلا كسى به زور به خانه مردم مى رود ، سيلى به صورت كسى مى زند ، مزاحم مىشود ، زندان و شكنجه مىكند ، و بعد مى گويد : المأمور معذور ! و عذرتراشى مىكند ، نه معذور نيستى ، ببين آيا واقعاً عذر دارى كه اين كار را مى كنى يا نه ؟ عذرتراشى نزد خدا پذيرفته نيست : ( بل الانسان على نفسه بصيرة ، و لو القى معاذيره ) ( 2 ) انسان به نفس خودش بيناست و از خوب و بد خود آگاه است هرچند پرده هاى عذر بر چشم بصيرت خود بيفكند . انسان ته دلش مىداند و اگر فكر كند مى فهمد كه آيا كارى كه مىكند ظلم است يا نه ، آيا مال مردم مى خورد يا نه ، در ظاهر عذرتراشى مىكند و كلاه شرعى مى گذارد اما وقتى به خودش مراجعه كند مىداند كه اين رباست ، مال مردم خورى است ، ظلم است ، در پيش خدا اين گونه عذرها پذيرفته نيست ، حالا به من آخوند بگويد معامله شرعى كردم ، من هم هيچ نگويم ، اما خدا مىداند ، خودش هم مىداند كه اين عذرتراشى است ; لذا حضرت مى فرمايد : بترسيد از خدا ، ترسى كه آميخته با عذرتراشى و بهانه هاى بى جا نباشد . يعنى واقعيت داشته باشد ، واقعاً از خدا بترسيد و چيزى كه حرام است نخوريد . ربا با كلاه شرعى حلال نمى شود .

--> 1 - سوره نور ، آيه 63 2 - سوره قيامت ، آيات 14 و 15